<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X62n1195"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1195 念<persName>佛</persName>起缘弥陀观偈直解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1195 念<persName>佛</persName>起缘弥陀观偈直解</title> <author>淸 张渊述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">62</idno>.<idno type="no">1195</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">念<persName>佛</persName>起缘弥陀观偈直解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB04676"> <charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName> <mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping> <mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15269"> <charName>CBETA CHARACTER CB15269</charName> <mapping cb:dec="998309" type="PUA">U+F3BA5</mapping> <mapping type="unicode">U+29517</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>类</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[类-犬+女]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-07-04T09:38:29"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0547a" n="0547a"/> <lb ed="X" n="0547a01"/> <lb ed="X" n="0547a02"/> <lb ed="X" n="0547a03"/> <lb ed="X" n="0547a04"/> <lb ed="X" n="0547a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1195-A 念<persName>佛</persName>起缘观偈直解叙</cb:mulu><head>No. 1195-A <lb ed="X" n="0547a06"/><lb ed="R110" n="0148a01"/> 念<persName>佛</persName>起缘观偈直解叙</head> <lb ed="X" n="0547a07"/> <lb ed="X" n="0547a08"/><lb ed="R110" n="0148a02"/><p xml:id="pX62p0547a0801">念<persName>佛</persName>一门。乃诸<persName>佛</persName>教网之宏纲。主掌净土之要门也。 <lb ed="X" n="0547a09"/><lb ed="R110" n="0148a03"/>初倡自灵山。接脉于震旦。则自晋时庐山始。至隋出 <lb ed="X" n="0547a10"/><lb ed="R110" n="0148a04"/>有天台智者。弘通念<persName>佛</persName>之一法。于是宏纲揭。教网张。 <lb ed="X" n="0547a11"/><lb ed="R110" n="0148a05"/>而我<persName>佛</persName>廣长舌相。遂即遍覆于震旦。隋时之智者。即 <lb ed="X" n="0547a12"/><lb ed="R110" n="0148a06"/>天台第一代祖也。所作有十疑论。指归净土。成就出 <lb ed="X" n="0547a13"/><lb ed="R110" n="0148a07"/>世三不退地。于末法众生機缘易接处。要功则仗在 <lb ed="X" n="0547a14"/><lb ed="R110" n="0148a08"/>念<persName>佛</persName>。一一论中。抉破群疑。发明玄奥。实主掌净土之 <lb ed="X" n="0547a15"/><lb ed="R110" n="0148a09"/>大宗匠也。余思<persName>佛</persName>教之行。较难于儒。其欲振季世之 <lb ed="X" n="0547a16"/><lb ed="R110" n="0148a10"/>颓纲。绍灵山之法脉。此一大事。决非圣人不能任。先 <lb ed="X" n="0547a17"/><lb ed="R110" n="0148a11"/>贤以为天台第一代祖。即释迦再来身者。洵属可信。 <lb ed="X" n="0547a18"/><lb ed="R110" n="0148a12"/>嗣是有继天台而起者。如唐之飞锡。则有宝王论。宋 <lb ed="X" n="0547a19"/><lb ed="R110" n="0148a13"/>之优昙有宝鉴。元之天如有或问。其馀若宗镜若公 <lb ed="X" n="0547a20"/><lb ed="R110" n="0148a14"/>據若合论。历代传人。著作甚富。余难尽述。迨到明时 <lb ed="X" n="0547a21"/><lb ed="R110" n="0148a15"/>藕益大师出自灵峰。集有净土十要一书。<g ref="#CB04676">允</g>可谓继。 <lb ed="X" n="0547a22"/><lb ed="R110" n="0148a16"/>天台而集其大成。第穷鄕委巷。老幼妇女。但知习得 <lb ed="X" n="0547a23"/><lb ed="R110" n="0148a17"/>八句观偈。未能达得大部全书。是可慨也。甚至有怖 <lb ed="X" n="0547a24"/><lb ed="R110" n="0148a18"/>冥司乏资。直将念<persName>佛</persName>一句作钱抵者。噫。是把明珠弹 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0547b" n="0547b"/> <lb ed="X" n="0547b01"/><lb ed="R110" n="0148b01"/><g ref="#CB15179">雀</g>耳。不知念<persName>佛</persName>一门。乃横截生死之慧剑。径出幽冥 <lb ed="X" n="0547b02"/><lb ed="R110" n="0148b02"/>之快帆。作<persName>佛</persName>度生。在此一念。生莲出劫。在此一念。肯 <lb ed="X" n="0547b03"/><lb ed="R110" n="0148b03"/>将此念作钱抵乎。盖念无大小。要知圆解。观经云。诸 <lb ed="X" n="0547b04"/><lb ed="R110" n="0148b04"/><persName>佛</persName><persName>如来</persName>。是法界身。入一切众生心想中。故知<persName>佛</persName>面向 <lb ed="X" n="0547b05"/><lb ed="R110" n="0148b05"/>于一切众生。念一句<persName>佛</persName>。则能摧敌一切众生之业障。 <lb ed="X" n="0547b06"/><lb ed="R110" n="0148b06"/>念一句<persName>佛</persName>。则能震动一切众生之慧<anchor xml:id="nkr_note_add_0547b0601" n="0547b0601"/><anchor xml:id="beg0547b0601" n="0547b0601"/>芽<anchor xml:id="end0547b0601"/>。业障摧。则土 <lb ed="X" n="0547b07"/><lb ed="R110" n="0148b07"/>不期净而自净。是以有净土出生。慧芽震。则华不期 <lb ed="X" n="0547b08"/><lb ed="R110" n="0148b08"/>敷而自敷。是以有莲花托体。世界廣无边。则此一念 <lb ed="X" n="0547b09"/><lb ed="R110" n="0148b09"/>之力亦无边。众生出无尽。则此一念之力亦无尽。当 <lb ed="X" n="0547b10"/><lb ed="R110" n="0148b10"/>知能把<persName>佛</persName>号。但念一声。则菩提种子。永劫长栽。巍巍 <lb ed="X" n="0547b11"/><lb ed="R110" n="0148b11"/>功德。法界同量。由是一炷香一瓣华供在<persName>佛</persName>前。即能 <lb ed="X" n="0547b12"/><lb ed="R110" n="0148b12"/>遍供一切众生。能令众生熏此花香。均获未来作<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0547b13"/><lb ed="R110" n="0148b13"/>资粮。借幻求实。无幻非真。识是圆解。念<persName>佛</persName>方能得力。 <lb ed="X" n="0547b14"/><lb ed="R110" n="0148b14"/>噫。此一法门。功德诚难思议。尔借八句观偈。因所习 <lb ed="X" n="0547b15"/><lb ed="R110" n="0148b15"/>而顺导之。亦欲其侪侪齐超净土。使信知有念<persName>佛</persName>一 <lb ed="X" n="0547b16"/><lb ed="R110" n="0148b16"/>门也。唯愿有志斯道者。阅吾是编。进以灵峰之十要。 <lb ed="X" n="0547b17"/><lb ed="R110" n="0148b17"/>则净土之趣。直可当下自悟矣。</p> <lb ed="X" n="0547b18"/><lb ed="R110" n="0148b18"/><p xml:id="pX62p0547b1801">同治甲戌孟夏 剡南後学 张渊 谨识</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547b19"/> <lb ed="X" n="0547b20"/> <lb ed="X" n="0547b21"/> <lb ed="X" n="0547b22"/> <lb ed="X" n="0547b23"/> <lb ed="X" n="0547b24"/> <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0547c" n="0547c"/> <lb ed="X" n="0547c01"/> <lb ed="X" n="0547c02"/><cb:docNumber>No. 1195</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0547c03"/><lb ed="R110" n="0149a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>念<persName>佛</persName>起缘弥陀观偈直解</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0547c04"/> <lb ed="X" n="0547c05"/><lb ed="R110" n="0149a02"/><byline cb:type="author">剡南 张 渊潜室氏 述</byline> <lb ed="X" n="0547c06"/><lb ed="R110" n="0149a03"/><byline cb:type="collector">章梦仙鹿遊氏 辑</byline> <lb ed="X" n="0547c07"/><lb ed="R110" n="0149a04"/><byline cb:type="other">剡西 楼仁深静山氏 <lb ed="X" n="0547c08"/><lb ed="R110" n="0149a05"/> 赵洪文许斋氏 <lb ed="X" n="0547c09"/><lb ed="R110" n="0149a06"/> 衲 戒肃莲芳 同挍</byline> <lb ed="X" n="0547c10"/><lb ed="R110" n="0149a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">念<persName>佛</persName>起缘弥陀观偈直解</cb:mulu><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX62p0547c1001"><l>阿弥陀<persName>佛</persName>身金色</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0547c11"/><lb ed="R110" n="0149a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0547c1101"><persName>佛</persName>地论。<persName>佛</persName>。觉也。觉一切种智。复能觉有情。如睡梦 <lb ed="X" n="0547c12"/><lb ed="R110" n="0149a09"/>觉。故名为<persName>佛</persName>。又具一切智。一切种智。出烦恼障。及 <lb ed="X" n="0547c13"/><lb ed="R110" n="0149a10"/>所知障。觉了一切诸法性相。能自开觉。亦能开觉 <lb ed="X" n="0547c14"/><lb ed="R110" n="0149a11"/>一切有情。如睡梦觉。如莲花开。故称为<persName>佛</persName>。又觉有 <lb ed="X" n="0547c15"/><lb ed="R110" n="0149a12"/>三義。自觉。觉他。觉满。</p> <lb ed="X" n="0547c16"/><lb ed="R110" n="0149a13"/><p xml:id="pX62p0547c1601"><note place="inline">按。智有三种。即自觉觉他觉满同一義故。一切智圆。即罗汉界。种智圆。即菩萨界。一切种智圆。则法 <lb ed="X" n="0547c17"/><lb ed="R110" n="0149a14"/>身充满法界。即<persName>佛</persName>界也。又。入罗汉界。则烦恼障出。圆一切智。尙馀无明一所。留滞成知。入菩萨界。则 <lb ed="X" n="0547c18"/><lb ed="R110" n="0149a15"/>所知障出。圆道种智。此智既从道种而流。则无明<anchor xml:id="nkr_note_add_0547c1801" n="0547c1801"/><anchor xml:id="beg0547c1801" n="0547c1801"/>已<anchor xml:id="end0547c1801"/>破。所知不留。但破犹未尽。若入<persName>佛</persName>界。则破尽无 <lb ed="X" n="0547c19"/><lb ed="R110" n="0149a16"/>明。寂智双照。是名圆一切智一切种智。又。烦恼即是无明内障。无明即是烦恼外障。罗汉未全道种。 <lb ed="X" n="0547c20"/><lb ed="R110" n="0149a17"/>但过内障。未过外障故。于众生尘劳界内。畏其复为惑著。一出不敢复入。只能自觉。未能觉他有情。 <lb ed="X" n="0547c21"/><lb ed="R110" n="0149a18"/>菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0547c2101" n="0547c2101"/><anchor xml:id="beg0547c2101" n="0547c2101"/>已<anchor xml:id="end0547c2101"/>全道种。能以种种助道因缘。对治无明惑著。故能遍入尘劳。无复为障。既能自觉。能觉他也 <lb ed="X" n="0547c22"/><lb ed="R110" n="0149b01"/><persName>佛</persName>则自他圆解。证究竟觉。全惑即智。全障即德。是为觉满〇上三种智。分属三人。欲人易解。故依别 <lb ed="X" n="0547c23"/><lb ed="R110" n="0149b02"/>教渐次分别。若依顿教。念<persName>佛</persName>成<persName>佛</persName>。不经渐次。何以故。念<persName>佛</persName>即是<persName>佛</persName>之亲种故。但得三昧开发。当念即 <lb ed="X" n="0547c24"/><lb ed="R110" n="0149b03"/>入<persName>佛</persName>智。超过别教诸位菩萨也。于十地中。位在初地</note>。</p> <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0548a" n="0548a"/> <lb ed="X" n="0548a01"/><lb ed="R110" n="0149b04"/><p xml:id="pX62p0548a0101">阿弥陀。翻译。释云无量。即观经所称无量寿<persName>佛</persName>也。 <lb ed="X" n="0548a02"/><lb ed="R110" n="0149b05"/>诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。智慧。功德。慈悲。摄化。神通。方便。及法身 <lb ed="X" n="0548a03"/><lb ed="R110" n="0149b06"/>等。一切虽皆云无量。唯寿命之修短。则各随本愿。 <lb ed="X" n="0548a04"/><lb ed="R110" n="0149b07"/>弥陀住世愿深。寿命亦称无量。故号之曰阿弥陀。 <lb ed="X" n="0548a05"/><lb ed="R110" n="0149b08"/>噫。有弥陀之住世。则释迦可灭度矣。念<persName>佛</persName>者。应作 <lb ed="X" n="0548a06"/><lb ed="R110" n="0149b09"/>本师替身观<note place="inline">百</note>。</p> <lb ed="X" n="0548a07"/><lb ed="R110" n="0149b10"/><p xml:id="pX62p0548a0701">身金色。身有三義。即法身报身应身也。第法身一 <lb ed="X" n="0548a08"/><lb ed="R110" n="0149b11"/>端。乃诸<persName>佛</persName>垂教之宗旨。念<persName>佛</persName>者若解其義。则根器 <lb ed="X" n="0548a09"/><lb ed="R110" n="0149b12"/>自利。他日出生境界。与中下二根不同。此一要義。 <lb ed="X" n="0548a10"/><lb ed="R110" n="0149b13"/>不可不详。余为一一述之。法身者。即<persName>如来</persName>藏大涅 <lb ed="X" n="0548a11"/><lb ed="R110" n="0149b14"/>槃体。生灭心灭。真如心现。即名法身。此身无土可 <lb ed="X" n="0548a12"/><lb ed="R110" n="0149b15"/>来。无土可去。本法界身。周遍一切。何以故。盖心体 <lb ed="X" n="0548a13"/><lb ed="R110" n="0149b16"/>本寂。故曰真如。取亦自心。離亦自心。余有偈曰。心 <lb ed="X" n="0548a14"/><lb ed="R110" n="0149b17"/>唯自心取。即心成非相。非相婉转生。故起众生界。 <lb ed="X" n="0548a15"/><lb ed="R110" n="0149b18"/>世界悉幻法。皆即自心造。離心心亦空。幻法凭谁 <lb ed="X" n="0548a16"/><lb ed="R110" n="0150a01"/>立。本无众生相。那有诸法生。诸法尙不生。世界缘 <lb ed="X" n="0548a17"/><lb ed="R110" n="0150a02"/>谁起。此即妙真如。一路涅槃门。涅槃本如是。是即 <lb ed="X" n="0548a18"/><lb ed="R110" n="0150a03"/><persName>如来</persName>藏。十方诸<persName>如来</persName>。同此齐超越。同此证究竟。当 <lb ed="X" n="0548a19"/><lb ed="R110" n="0150a04"/>知此妙真如。即遍具遍造之本智。一切<persName>如来</persName>平等 <lb ed="X" n="0548a20"/><lb ed="R110" n="0150a05"/>之法身。念<persName>佛</persName>者。若达其義。则一念在<persName>佛</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0548a2001" n="0548a2001"/><anchor xml:id="beg0548a2001" n="0548a2001"/>即<anchor xml:id="end0548a2001"/>成一念 <lb ed="X" n="0548a21"/><lb ed="R110" n="0150a06"/>智。念念在<persName>佛</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0548a2101" n="0548a2101"/><anchor xml:id="beg0548a2101" n="0548a2101"/>即<anchor xml:id="end0548a2101"/>成念念智。念到念无可念。念入无 <lb ed="X" n="0548a22"/><lb ed="R110" n="0150a07"/>念。忽然念到心空解脱。万境俱寂。当下瞥见弥陀 <lb ed="X" n="0548a23"/><lb ed="R110" n="0150a08"/>现前。故知即是本性弥陀。净土出生。故知即是唯 <lb ed="X" n="0548a24"/><lb ed="R110" n="0150a09"/>心净土。悟自他分别之等非。获感应唯心之妙旨。 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0548b" n="0548b"/> <lb ed="X" n="0548b01"/><lb ed="R110" n="0150a10"/>然但是凡地修行。一念甚微。若非仗彼果位之<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0548b02"/><lb ed="R110" n="0150a11"/>繫念。则此一念之力。果能破得无明重障乎。果能 <lb ed="X" n="0548b03"/><lb ed="R110" n="0150a12"/>断得历劫烦恼乎。唯既达得真如妙际。繫念一<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0548b04"/><lb ed="R110" n="0150a13"/>则彼果位之<persName>佛</persName>心。亦非定是他心。因地之念心。亦 <lb ed="X" n="0548b05"/><lb ed="R110" n="0150a14"/>非定是我心。总之法身之圆满也。又按花严。释迦 <lb ed="X" n="0548b06"/><lb ed="R110" n="0150a15"/>成正觉时。于其身中。普见一切众生成正觉。乃至 <lb ed="X" n="0548b07"/><lb ed="R110" n="0150a16"/>普见一切众生入涅槃。皆于此身中普见。此即法 <lb ed="X" n="0548b08"/><lb ed="R110" n="0150a17"/>性遍体之義。可证法身之充满。经云。<persName>佛</persName>身充满于 <lb ed="X" n="0548b09"/><lb ed="R110" n="0150a18"/>法界。普现一切群生前。随缘赴感靡不周。而恒处 <lb ed="X" n="0548b10"/><lb ed="R110" n="0150b01"/>此菩提座。知释迦之法身如是。即知一切诸<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0548b11"/><lb ed="R110" n="0150b02"/>法身。亦知弥陀法身也。经云。一切诸<persName>如来</persName>。同共一 <lb ed="X" n="0548b12"/><lb ed="R110" n="0150b03"/>法身。一心一智慧。力无畏亦然。以上俱指法身言。 <lb ed="X" n="0548b13"/><lb ed="R110" n="0150b04"/>大约法身有三義。一平等无分别義。二寂体遍周 <lb ed="X" n="0548b14"/><lb ed="R110" n="0150b05"/>義。三真如性无动壞。一切能随缘用義。故此法身。 <lb ed="X" n="0548b15"/><lb ed="R110" n="0150b06"/>廣之原是法界。约之即是唯心。以法界心。具法界 <lb ed="X" n="0548b16"/><lb ed="R110" n="0150b07"/>身。而即造于法界不思议之缘。故既法界缘显。斯 <lb ed="X" n="0548b17"/><lb ed="R110" n="0150b08"/>得法界身彰。若具若造。俱莫思议。不思议者。即是 <lb ed="X" n="0548b18"/><lb ed="R110" n="0150b09"/>唯心。智者观门。知我一心。具造法界。造亦唯心。具 <lb ed="X" n="0548b19"/><lb ed="R110" n="0150b10"/>亦唯心。本不思议。以即空。即假。即中。立不思议三 <lb ed="X" n="0548b20"/><lb ed="R110" n="0150b11"/>观。方是显法界之真路。达唯心之妙旨。然彼三观。 <lb ed="X" n="0548b21"/><lb ed="R110" n="0150b12"/>即是圆观。云不思议。非是不可思议。直是不得思 <lb ed="X" n="0548b22"/><lb ed="R110" n="0150b13"/>议。良由寂灭真心。非以思议得入。以不思议中。正 <lb ed="X" n="0548b23"/><lb ed="R110" n="0150b14"/>是发观智之真路处。今不思议念门。与彼观门。无 <lb ed="X" n="0548b24"/><lb ed="R110" n="0150b15"/>二无别。要须达得不思议。则弥陀法身不现而现。 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0548c" n="0548c"/> <lb ed="X" n="0548c01"/><lb ed="R110" n="0150b16"/>我念<persName>佛</persName>心。由本智显。是名真实念法身<persName>佛</persName>。此一法 <lb ed="X" n="0548c02"/><lb ed="R110" n="0150b17"/>身。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。斯证究竟。报身者。莊严功德所报之 <lb ed="X" n="0548c03"/><lb ed="R110" n="0150b18"/>身。此身本由摄受众生愿力而起。故涌现为莊严 <lb ed="X" n="0548c04"/><lb ed="R110" n="0151a01"/>功德之报身。亦是应化菩萨之身。所谓目廣如四 <lb ed="X" n="0548c05"/><lb ed="R110" n="0151a02"/>大海。毫廣如五须弥。一身之中。各有八万四千光 <lb ed="X" n="0548c06"/><lb ed="R110" n="0151a03"/>明相好。则身量亦属无边。唯大菩萨。斯能见得。即 <lb ed="X" n="0548c07"/><lb ed="R110" n="0151a04"/>所谓尊特身也。应身者。分身一切世界应化之身。 <lb ed="X" n="0548c08"/><lb ed="R110" n="0151a05"/>或现丈六身。或现八尺身。其身唯随众生身量之 <lb ed="X" n="0548c09"/><lb ed="R110" n="0151a06"/>大小而应之。身具三十二相。八十种好。项上圆光。 <lb ed="X" n="0548c10"/><lb ed="R110" n="0151a07"/>及一身周围之光。所现廣狭。亦是不齐。唯顶上肉 <lb ed="X" n="0548c11"/><lb ed="R110" n="0151a08"/>髻所现一相。更号之曰无见顶。虽大菩萨。终莫窥 <lb ed="X" n="0548c12"/><lb ed="R110" n="0151a09"/>其边际。岂不即应化身。亦即见于无边。此身四果 <lb ed="X" n="0548c13"/><lb ed="R110" n="0151a10"/>弟子。及有夙缘众生。皆得见之。即所谓应化身也。 <lb ed="X" n="0548c14"/><lb ed="R110" n="0151a11"/>今此句中所指之身。即是功德莊严之报身。金色 <lb ed="X" n="0548c15"/><lb ed="R110" n="0151a12"/>者。不壞之色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0548c16"/><lb ed="R110" n="0151a13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX62p0548c1601"><l>相好光明无等伦</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0548c17"/><lb ed="R110" n="0151a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0548c1701">观经言<persName>佛</persName>报身。具有八万四千相。一一相中。各有 <lb ed="X" n="0548c18"/><lb ed="R110" n="0151a15"/>八万四千随形好。一一好中。复有八万四千光明。 <lb ed="X" n="0548c19"/><lb ed="R110" n="0151a16"/>一一光明。遍照十方念<persName>佛</persName>众生。摄取不捨。乃至光 <lb ed="X" n="0548c20"/><lb ed="R110" n="0151a17"/>中所现化<persName>佛</persName>。不可具说。昔贤所谓人若念<persName>佛</persName>。即有 <lb ed="X" n="0548c21"/><lb ed="R110" n="0151a18"/>一化<persName>如来</persName>住顶者。洵然慈悲大愿。成就如是妙功 <lb ed="X" n="0548c22"/><lb ed="R110" n="0151b01"/>德力。巍巍如是。是为尊特。伦。类也。言无复其类与 <lb ed="X" n="0548c23"/><lb ed="R110" n="0151b02"/>等也。三字一束。通透上下关节处。其<persName>佛</persName>光明相好。 <lb ed="X" n="0548c24"/><lb ed="R110" n="0151b03"/>各分八万四千者。盖在众生。具有八万四千尘劳。 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0549a" n="0549a"/> <lb ed="X" n="0549a01"/><lb ed="R110" n="0151b04"/>身生八万四千毛窍。故到成<persName>佛</persName>。亦各分有八万四 <lb ed="X" n="0549a02"/><lb ed="R110" n="0151b05"/>千光明相好也。又按观经。彼<persName>佛</persName>圆光。大如百亿大 <lb ed="X" n="0549a03"/><lb ed="R110" n="0151b06"/>千<persName>佛</persName>刹。于圆光中。恒沙化<persName>佛</persName>。乃至俱有无数化菩 <lb ed="X" n="0549a04"/><lb ed="R110" n="0151b07"/>萨。云何圆光若此其大。当知彼大圆光。乃是显报 <lb ed="X" n="0549a05"/><lb ed="R110" n="0151b08"/>身<persName>佛</persName>之总光。此相好中各现光明八万四千者。即 <lb ed="X" n="0549a06"/><lb ed="R110" n="0151b09"/>是显应身<persName>佛</persName>之别光。若总若别。各各俱有化<persName>佛</persName>应 <lb ed="X" n="0549a07"/><lb ed="R110" n="0151b10"/>现秘密妙门。莊严如是功德性海。岂容思议。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549a08"/><lb ed="R110" n="0151b11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX62p0549a0801"><l>白毫婉转五须弥</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0549a09"/><lb ed="R110" n="0151b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0549a0901">须弥。山名。山在四大部洲之中。起自大海衝过日 <lb ed="X" n="0549a10"/><lb ed="R110" n="0151b13"/>月。高出三百三十六万里。周围之廣亦如之。又山 <lb ed="X" n="0549a11"/><lb ed="R110" n="0151b14"/>四面之中腰。俱是天王宫殿。四大天王各據一面。 <lb ed="X" n="0549a12"/><lb ed="R110" n="0151b15"/>各镇一洲。故此四洲。分四天下。因此山之高廣。分 <lb ed="X" n="0549a13"/><lb ed="R110" n="0151b16"/>也。今报身<persName>佛</persName>。两眉中间之白毫相。右旋婉转。大如 <lb ed="X" n="0549a14"/><lb ed="R110" n="0151b17"/>五峙须弥。一相尙然。况八万四千之全相乎。则其 <lb ed="X" n="0549a15"/><lb ed="R110" n="0151b18"/>身之尊特何如。</p> <lb ed="X" n="0549a16"/><lb ed="R110" n="0152a01"/><p xml:id="pX62p0549a1601">按。释迦应世之身。其长丈六。眉间白毫。八棱中空。 <lb ed="X" n="0549a17"/><lb ed="R110" n="0152a02"/>白如珂雪。长一丈五尺。周围五寸。右旋婉转。如琉 <lb ed="X" n="0549a18"/><lb ed="R110" n="0152a03"/>璃筒。从此放光。遍照无际。虽<name role="" type="person">铁围山</name>大幽暗处。随 <lb ed="X" n="0549a19"/><lb ed="R110" n="0152a04"/>光所到。一切皆闢。即此应身放光之毫相。可悟法 <lb ed="X" n="0549a20"/><lb ed="R110" n="0152a05"/>界之性。唯一智境。知释迦毫相如此之勝。则知弥 <lb ed="X" n="0549a21"/><lb ed="R110" n="0152a06"/>陀白毫。亦八万四千中之勝相矣。故经云。观无量 <lb ed="X" n="0549a22"/><lb ed="R110" n="0152a07"/>寿<persName>佛</persName>者。从一相好入。但观眉间白毫。极令明了。见 <lb ed="X" n="0549a23"/><lb ed="R110" n="0152a08"/>眉间白毫相者。八万四千相好。自然当现。然在初 <lb ed="X" n="0549a24"/><lb ed="R110" n="0152a09"/>心。可准释迦毫相之大小。先次现观。则易成就。</p> <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0549b" n="0549b"/> <lb ed="X" n="0549b01"/><lb ed="R110" n="0152a10"/><p xml:id="pX62p0549b0101">按宝王论。释迦报身<persName>佛</persName>。所现眉间白毫一相。向上 <lb ed="X" n="0549b02"/><lb ed="R110" n="0152a11"/>右旋。圆阔三百六十万里。此则仅与一峙须弥。相 <lb ed="X" n="0549b03"/><lb ed="R110" n="0152a12"/>去无幾。弥陀毫相。如彼其大。释迦毫相。如此其小。 <lb ed="X" n="0549b04"/><lb ed="R110" n="0152a13"/>何释迦之逊彼弥陀如是。噫<persName>佛</persName>则是同。非相逊也。 <lb ed="X" n="0549b05"/><lb ed="R110" n="0152a14"/>特释迦在娑婆。是秽土耳。土秽。则<persName>佛</persName>之净光易隐。 <lb ed="X" n="0549b06"/><lb ed="R110" n="0152a15"/>故身量之现。自不能大。弥陀在极乐。是净土耳。土 <lb ed="X" n="0549b07"/><lb ed="R110" n="0152a16"/>净。则<persName>佛</persName>之净光易显。故身量之现。自不至小。今观 <lb ed="X" n="0549b08"/><lb ed="R110" n="0152a17"/>二<persName>佛</persName>毫相。则二土之优劣。亦可晓然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549b09"/><lb ed="R110" n="0152a18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX62p0549b0901"><l>绀目澄淸四大海</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0549b10"/><lb ed="R110" n="0152b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0549b1001">绀即深靑色之名。海即在<name role="" type="person">须弥山</name>四面者是。两目 <lb ed="X" n="0549b11"/><lb ed="R110" n="0152b02"/>长廣。如四大海之两分。是即其毫与目。俱无等伦 <lb ed="X" n="0549b12"/><lb ed="R110" n="0152b03"/>处。以上毫目二相。俱出十六观经。</p> <lb ed="X" n="0549b13"/><lb ed="R110" n="0152b04"/><p xml:id="pX62p0549b1301">按目睛绀色而复澄淸。色相之美。不待言矣。然<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0549b14"/><lb ed="R110" n="0152b05"/>淸净宝目。妙明智慧所报之目。十方洞视。无复障 <lb ed="X" n="0549b15"/><lb ed="R110" n="0152b06"/>碍。虽在众生心念中者。<persName>佛</persName>眼悉见。则其色相之美 <lb ed="X" n="0549b16"/><lb ed="R110" n="0152b07"/>何须论。第从色相而言。亦是普利群機处。菩萨见 <lb ed="X" n="0549b17"/><lb ed="R110" n="0152b08"/>是色相。即得道种智圆。疾成功德报身。众生或见 <lb ed="X" n="0549b18"/><lb ed="R110" n="0152b09"/>丈六。或见八尺二相。亦得诸根猛利。成熟法器。疾 <lb ed="X" n="0549b19"/><lb ed="R110" n="0152b10"/>证不退菩提道心。当知见是色相。即见<persName>佛</persName>心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549b20"/><lb ed="R110" n="0152b11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX62p0549b2001"><l>光中化<persName>佛</persName>无数亿</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0549b21"/><lb ed="R110" n="0152b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0549b2101">化<persName>佛</persName>即分身世界之应身<persName>佛</persName>也。幷在八万四千光 <lb ed="X" n="0549b22"/><lb ed="R110" n="0152b13"/>明中流光满界。各现化<persName>佛</persName>。故曰光中。又化有二義。 <lb ed="X" n="0549b23"/><lb ed="R110" n="0152b14"/>一自化应身。则曰化<anchor xml:id="nkr_note_add_0549b2301" n="0549b2301"/><anchor xml:id="beg0549b2301" n="0549b2301"/><persName>佛</persName><anchor xml:id="end0549b2301"/>。二化他成<persName>佛</persName>。亦曰化<persName>佛</persName>。弥 <lb ed="X" n="0549b24"/><lb ed="R110" n="0152b15"/>陀在因地时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0549b2401" n="0549b2401"/><anchor xml:id="beg0549b2401" n="0549b2401"/>已<anchor xml:id="end0549b2401"/>化三十六万亿一十一万九千五 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0549c" n="0549c"/> <lb ed="X" n="0549c01"/><lb ed="R110" n="0152b16"/>百人同至成时。何况到今成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0549c0101" n="0549c0101"/><anchor xml:id="beg0549c0101" n="0549c0101"/>已<anchor xml:id="end0549c0101"/>久。则分无数亿 <lb ed="X" n="0549c02"/><lb ed="R110" n="0152b17"/>应身化<persName>佛</persName>廣化世间。其化更弘。而其化他。寧有亿 <lb ed="X" n="0549c03"/><lb ed="R110" n="0152b18"/>数可量哉。</p> <lb ed="X" n="0549c04"/><lb ed="R110" n="0153a01"/><p xml:id="pX62p0549c0401">按此与下句二化字。与度众生三字相呼接。又与 <lb ed="X" n="0549c05"/><lb ed="R110" n="0153a02"/>末句咸令二字直贯。宜重化他一边。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549c06"/><lb ed="R110" n="0153a03"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX62p0549c0601"><l>化菩萨众亦无边</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0549c07"/><lb ed="R110" n="0153a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0549c0701">亦字。承上光中来。一化<persName>佛</persName>应身均各有。化菩萨应 <lb ed="X" n="0549c08"/><lb ed="R110" n="0153a05"/>身为随侍。故曰化菩萨。盖此菩萨。虽即观音势至 <lb ed="X" n="0549c09"/><lb ed="R110" n="0153a06"/>等所化应身。然亦须知三圣应身。俱同一体。何以 <lb ed="X" n="0549c10"/><lb ed="R110" n="0153a07"/>故。诸<persName>佛</persName>一法身中。原无分别相故。亦唯三相既备。 <lb ed="X" n="0549c11"/><lb ed="R110" n="0153a08"/>法体斯全。何以故。仍即一<persName>佛</persName>三身義故。又化有二 <lb ed="X" n="0549c12"/><lb ed="R110" n="0153a09"/>義。同上。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549c13"/><lb ed="R110" n="0153a10"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX62p0549c1301"><l>四十八愿度众生</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0549c14"/><lb ed="R110" n="0153a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0549c1401">弥陀在因地时。号曰法藏<anchor xml:id="nkr_note_add_0549c1401" n="0549c1401"/><anchor xml:id="beg0549c1401" n="0549c1401"/>比<anchor xml:id="end0549c1401"/>丘。誓有四十八<anchor xml:id="nkr_note_add_0549c1402" n="0549c1402"/><anchor xml:id="beg0549c1402" n="0549c1402"/>愿<anchor xml:id="end0549c1402"/>。谨 <lb ed="X" n="0549c15"/><lb ed="R110" n="0153a12"/>出愿文列后。愿诸同志。留意细参。</p> <lb ed="X" n="0549c16"/><lb ed="R110" n="0153a13"/><p xml:id="pX62p0549c1601">众生。众缘和合而生之谓。盖众生出生。本无自性。 <lb ed="X" n="0549c17"/><lb ed="R110" n="0153a14"/>所生之性。皆由缘会。所会之缘。皆因业招。在人有 <lb ed="X" n="0549c18"/><lb ed="R110" n="0153a15"/>三业。身业。口业。意业也。<persName>佛</persName>立四十八愿。摄授众生。 <lb ed="X" n="0549c19"/><lb ed="R110" n="0153a16"/>令结净缘。教以念<persName>佛</persName>见<persName>佛</persName>。谢彼尘业。勝缘一値。直 <lb ed="X" n="0549c20"/><lb ed="R110" n="0153a17"/>往无碍。径生净土。径入莲胎。故知念<persName>佛</persName>一门。非同 <lb ed="X" n="0549c21"/><lb ed="R110" n="0153a18"/>小缘。乃弥陀慈悲开度之大因缘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549c22"/><lb ed="R110" n="0153b01"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX62p0549c2201"><l>九品咸令登彼岸</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0549c23"/><lb ed="R110" n="0153b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0549c2301">九品。先分上中下三品。三品之中。又各分三品。是 <lb ed="X" n="0549c24"/><lb ed="R110" n="0153b03"/>谓莲花九品也。众生出生其国。托胎莲花之内。谓 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0550a" n="0550a"/> <lb ed="X" n="0550a01"/><lb ed="R110" n="0153b04"/>之莲胎。与此土之投入母胎者不同。盖此则从爱 <lb ed="X" n="0550a02"/><lb ed="R110" n="0153b05"/>染生。彼则从法化生。昔贤有愿云。愿生西方净土 <lb ed="X" n="0550a03"/><lb ed="R110" n="0153b06"/>中。九品莲花为父母。花开见<persName>佛</persName>悟无生。不退菩萨 <lb ed="X" n="0550a04"/><lb ed="R110" n="0153b07"/>为伴侣。愿中上二句。即是托胎莲花之意。但第三 <lb ed="X" n="0550a05"/><lb ed="R110" n="0153b08"/>句无生二字意甚奥。余按之。即是菩萨通达无我 <lb ed="X" n="0550a06"/><lb ed="R110" n="0153b09"/>法门也。盖众生之生。本无自性。既无自性生。亦无 <lb ed="X" n="0550a07"/><lb ed="R110" n="0153b10"/>自性死。出生入死。皆由诸缘为聚散。若離诸缘。毕 <lb ed="X" n="0550a08"/><lb ed="R110" n="0153b11"/>竟无生。故圆觉云。知幻即離。不作方便。離幻即觉。 <lb ed="X" n="0550a09"/><lb ed="R110" n="0153b12"/>亦非渐次。此中当有一大悟处。若在此土修证未 <lb ed="X" n="0550a10"/><lb ed="R110" n="0153b13"/>悟者。一到见<persName>佛</persName>。未有不悟。第彼土莲开有迟速。则 <lb ed="X" n="0550a11"/><lb ed="R110" n="0153b14"/>见<persName>佛</persName>非无早晚也。大抵上品之莲。其开最速。中品 <lb ed="X" n="0550a12"/><lb ed="R110" n="0153b15"/>次之。下品则迟矣。何以故。盖因此土众生。有根器 <lb ed="X" n="0550a13"/><lb ed="R110" n="0153b16"/>利钝之不同。有功力浅深之不一。亦有生前从未 <lb ed="X" n="0550a14"/><lb ed="R110" n="0153b17"/>念<persName>佛</persName>。迨到临终苦逼。经善知识指点。方始忆念者。 <lb ed="X" n="0550a15"/><lb ed="R110" n="0153b18"/>勇猛以疾亦得生莲。是以莲花之生则同。莲花之 <lb ed="X" n="0550a16"/><lb ed="R110" n="0154a01"/>开则不同也。若论往生一节。生时亦非无據。临终 <lb ed="X" n="0550a17"/><lb ed="R110" n="0154a02"/>必有瑞相现前。或见金莲拥足。或见弥陀来迎。或 <lb ed="X" n="0550a18"/><lb ed="R110" n="0154a03"/>满眼光明。遍照无极。净土圣境。一时俱现。或闻天 <lb ed="X" n="0550a19"/><lb ed="R110" n="0154a04"/>乐。或闻妙香。此时定知决生净土。乃至复有生前 <lb ed="X" n="0550a20"/><lb ed="R110" n="0154a05"/>造罪。到临终时。地狱恶相。显现在前。猛火焰<g ref="#CB08504">焰</g>。乘 <lb ed="X" n="0550a21"/><lb ed="R110" n="0154a06"/>虚来袭。忽化一阵淸凉风。而送归净土者。此由悔 <lb ed="X" n="0550a22"/><lb ed="R110" n="0154a07"/>罪猛利。一念心疾。能抵百年悠悠业力。观经下品 <lb ed="X" n="0550a23"/><lb ed="R110" n="0154a08"/>往生之辈<g ref="#CB15269">类</g>如此。但到此时靠著念<persName>佛</persName>。定须立起 <lb ed="X" n="0550a24"/><lb ed="R110" n="0154a09"/>如山愿力坚牢不动。决志求生。必令<persName>佛</persName>光从我照 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0550b" n="0550b"/> <lb ed="X" n="0550b01"/><lb ed="R110" n="0154a10"/>见。必令宝华从我拥起。则感应道交。自然瞥见本 <lb ed="X" n="0550b02"/><lb ed="R110" n="0154a11"/>性弥陀。自净土来。自净土去。我于尔时。随从<persName>佛</persName>後。 <lb ed="X" n="0550b03"/><lb ed="R110" n="0154a12"/>乘宝莲花。径生其国。此即九品莲花托胎之始。但 <lb ed="X" n="0550b04"/><lb ed="R110" n="0154a13"/>在此时见<persName>佛</persName>。要知即是本性弥陀。何以故。一切众 <lb ed="X" n="0550b05"/><lb ed="R110" n="0154a14"/>生悉各具有如是自性功德故。虽非现成所有。亦 <lb ed="X" n="0550b06"/><lb ed="R110" n="0154a15"/>非假缘作合。特不蒙彼<persName>佛</persName>感应。则不显。当知自性 <lb ed="X" n="0550b07"/><lb ed="R110" n="0154a16"/>功德。靡不遍造。靡不遍具。念<persName>佛</persName>即是造此功德性。 <lb ed="X" n="0550b08"/><lb ed="R110" n="0154a17"/>见<persName>佛</persName>即是具此功德性也。又见彼<persName>佛</persName>真身。必花开 <lb ed="X" n="0550b09"/><lb ed="R110" n="0154a18"/>后方见。见则未有不悟。此则但是感应道交。故性 <lb ed="X" n="0550b10"/><lb ed="R110" n="0154b01"/><persName>佛</persName>显。譬如鸿爪印泥。鸿杳而印在泥。若知自性由 <lb ed="X" n="0550b11"/><lb ed="R110" n="0154b02"/>印而显。则一时<persName>佛</persName>现在前。非同假缘。故知即是自 <lb ed="X" n="0550b12"/><lb ed="R110" n="0154b03"/>性<persName>佛</persName>迎自性众生也。</p> <lb ed="X" n="0550b13"/><lb ed="R110" n="0154b04"/><p xml:id="pX62p0550b1301">咸令二字甚直截。<persName>佛</persName>以真如性海功德之力。成就 <lb ed="X" n="0550b14"/><lb ed="R110" n="0154b05"/>如是九品莲花。正为一切有情。令得咸生也。但得 <lb ed="X" n="0550b15"/><lb ed="R110" n="0154b06"/>众生。信有净土。立愿求生。加以念<persName>佛</persName>功力。助彼信 <lb ed="X" n="0550b16"/><lb ed="R110" n="0154b07"/>力愿力。无论根器利钝。无论造有十恶五逆一切 <lb ed="X" n="0550b17"/><lb ed="R110" n="0154b08"/>极重罪业。皆得带业往生。何以故。一到见<persName>佛</persName>。则未 <lb ed="X" n="0550b18"/><lb ed="R110" n="0154b09"/>有不开悟故。况能至心向<persName>佛</persName>。即是悔心猛利故。所 <lb ed="X" n="0550b19"/><lb ed="R110" n="0154b10"/>以不能害其往生信愿也。要知彼九品莲。上摄利 <lb ed="X" n="0550b20"/><lb ed="R110" n="0154b11"/>根上器。乃至一切菩萨。旁摄中下二根一切众生。 <lb ed="X" n="0550b21"/><lb ed="R110" n="0154b12"/>直是普利群機处。莲花九品。出十六观经。</p> <lb ed="X" n="0550b22"/><lb ed="R110" n="0154b13"/><p xml:id="pX62p0550b2201">彼岸。即指净土。亦名极乐。莲有九品。摄念<persName>佛</persName>者所 <lb ed="X" n="0550b23"/><lb ed="R110" n="0154b14"/>登之地。彼对此言。岸对海言。此土娑婆。是退地。出 <lb ed="X" n="0550b24"/><lb ed="R110" n="0154b15"/>生入死。轮迴不息。一切悉苦。故又别名为苦海。众 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0550c" n="0550c"/> <lb ed="X" n="0550c01"/><lb ed="R110" n="0154b16"/>生沉溺其际。爱河浩浩。欲浪滚滚。那时复有出劫 <lb ed="X" n="0550c02"/><lb ed="R110" n="0154b17"/>之期。彼土极乐。是不退地。无生死。无轮迴。无诸男 <lb ed="X" n="0550c03"/><lb ed="R110" n="0154b18"/>女爱染情欲。一切众生。纯以化生。衣食资具。均以 <lb ed="X" n="0550c04"/><lb ed="R110" n="0155a01"/>法化。宝楼宝阁。园林池沼。一切俱是法性莊严之 <lb ed="X" n="0550c05"/><lb ed="R110" n="0155a02"/>功德。因是法性。敷演法乐。念念具足法喜禅悦乐。 <lb ed="X" n="0550c06"/><lb ed="R110" n="0155a03"/>增道损生乐。如是乃至第一義谛乐。非复此土所 <lb ed="X" n="0550c07"/><lb ed="R110" n="0155a04"/>受人天诸乐。极乐如彼。娑婆如此。正是济此苦海 <lb ed="X" n="0550c08"/><lb ed="R110" n="0155a05"/>众生所登之岸。众生何不求生。又况生彼国<anchor xml:id="nkr_note_add_0550c0801" n="0550c0801"/><anchor xml:id="beg0550c0801" n="0550c0801"/>已<anchor xml:id="end0550c0801"/>。虽 <lb ed="X" n="0550c09"/><lb ed="R110" n="0155a06"/>复回转生死界内。出入轮迴苦趣。开度娑婆一切 <lb ed="X" n="0550c10"/><lb ed="R110" n="0155a07"/>情缘眷属。亦永不退。是则所谓不退菩萨之乘权 <lb ed="X" n="0550c11"/><lb ed="R110" n="0155a08"/>开化也。当此之时。或出娑婆。或回净土。所愿随心。 <lb ed="X" n="0550c12"/><lb ed="R110" n="0155a09"/>岂不快哉。噫弥陀出世。实关一切众生无穷无尽 <lb ed="X" n="0550c13"/><lb ed="R110" n="0155a10"/>不可思议之福量。众生不信极乐。不信弥陀。则曷 <lb ed="X" n="0550c14"/><lb ed="R110" n="0155a11"/>不信自性功德中之福量哉。中峰怀净土诗云。六 <lb ed="X" n="0550c15"/><lb ed="R110" n="0155a12"/>方<persName>佛</persName>出廣长舌。俱赞娑婆念<persName>佛</persName>人。须信九品莲世 <lb ed="X" n="0550c16"/><lb ed="R110" n="0155a13"/>界。无时不散劫壶春。又云。尘沙劫又尘沙劫。数尽 <lb ed="X" n="0550c17"/><lb ed="R110" n="0155a14"/>尘沙劫未休。当念只因情未瞥。无边生死自羁留。 <lb ed="X" n="0550c18"/><lb ed="R110" n="0155a15"/>又云。念<persName>佛</persName>须期念到头。到头和念一齐收。娑婆苦 <lb ed="X" n="0550c19"/><lb ed="R110" n="0155a16"/>海风涛静。稳泛莲<g ref="#CB15131">邦</g>般若舟。愿诸同志。勉旃勉旃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550c20"/><lb ed="R110" n="0155a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX62p0550c2001">南无<name role="" type="person">西方极乐世界</name>接引导师大慈大悲阿弥陀<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550c21"/><lb ed="R110" n="0155a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX62p0550c2101">南无。亦翻曩谟。亦翻那摩。亦翻皈依。亦翻皈命。释 <lb ed="X" n="0550c22"/><lb ed="R110" n="0155b01"/>有三義。一求自度。二为他求度。三普为一切有情 <lb ed="X" n="0550c23"/><lb ed="R110" n="0155b02"/>求圆度。发此圆度之心。即菩提心。依菩提心。称南 <lb ed="X" n="0550c24"/><lb ed="R110" n="0155b03"/>无<persName>佛</persName>。是今释法。花严所谓最初一念发心之时。便 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0551a" n="0551a"/> <lb ed="X" n="0551a01"/><lb ed="R110" n="0155b04"/>成正觉。即是此意。</p> <lb ed="X" n="0551a02"/><lb ed="R110" n="0155b05"/><p xml:id="pX62p0551a0201"><name role="" type="person">西方极乐世界</name>。義<anchor xml:id="nkr_note_add_0551a0201" n="0551a0201"/><anchor xml:id="beg0551a0201" n="0551a0201"/>已<anchor xml:id="end0551a0201"/>略出彼岸节。又弥陀经云。从 <lb ed="X" n="0551a03"/><lb ed="R110" n="0155b06"/>是西方过十万亿<persName>佛</persName>土。有世界。国名极乐。极乐去 <lb ed="X" n="0551a04"/><lb ed="R110" n="0155b07"/>此十万亿。所隔甚遥。观经云。到在弹指。又云。如一 <lb ed="X" n="0551a05"/><lb ed="R110" n="0155b08"/>念顷。即生彼国。良以心无涯际。離远近相。離去来 <lb ed="X" n="0551a06"/><lb ed="R110" n="0155b09"/>相。一念即生。是即生于吾心所具之土也。故既托 <lb ed="X" n="0551a07"/><lb ed="R110" n="0155b10"/>彼勝缘。得蒙感应。有何不到〇按此土娑婆。具有 <lb ed="X" n="0551a08"/><lb ed="R110" n="0155b11"/>四土。一凡圣同居土。二方便有馀土。三实报莊严 <lb ed="X" n="0551a09"/><lb ed="R110" n="0155b12"/>无障碍土。四常寂光净土。又地狱饿鬼畜牲阿修 <lb ed="X" n="0551a10"/><lb ed="R110" n="0155b13"/>罗人天六趣为凡。声闻缘觉菩萨<persName>佛</persName>四趣为圣。凡 <lb ed="X" n="0551a11"/><lb ed="R110" n="0155b14"/>浊圣净。一隐一显。受分段身。与圣同居。故曰凡圣 <lb ed="X" n="0551a12"/><lb ed="R110" n="0155b15"/>同居。此土即是六趣众生之界。证方便道。断烦恼 <lb ed="X" n="0551a13"/><lb ed="R110" n="0155b16"/>障。受法性身。尙馀无明一障未破。故曰方便有馀。 <lb ed="X" n="0551a14"/><lb ed="R110" n="0155b17"/>此土即是声闻缘觉等罗汉所居。受功德莊严法 <lb ed="X" n="0551a15"/><lb ed="R110" n="0155b18"/>性报身。色心交澈。根尘互融。身土不二。无复障碍。 <lb ed="X" n="0551a16"/><lb ed="R110" n="0156a01"/>即花严所谓因陀罗网世界也。此土圆位菩萨所 <lb ed="X" n="0551a17"/><lb ed="R110" n="0156a02"/>居。故曰实报莊严无障碍土。離身无土。離土无身。 <lb ed="X" n="0551a18"/><lb ed="R110" n="0156a03"/>身土一如。湛然常寂。是名常寂光净土。此土唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0551a19"/><lb ed="R110" n="0156a04"/>所居。大抵析分则浊。圆融则净。菩萨发菩提心。平 <lb ed="X" n="0551a20"/><lb ed="R110" n="0156a05"/>等开度。<anchor xml:id="nkr_note_add_0551a2001" n="0551a2001"/><anchor xml:id="beg0551a2001" n="0551a2001"/>已<anchor xml:id="end0551a2001"/>入圆位。<persName>佛</persName>则圆极。如上四土。极乐亦同。 <lb ed="X" n="0551a21"/><lb ed="R110" n="0156a06"/>第凡圣同居一土。唯极乐为独净。所以净者。他方 <lb ed="X" n="0551a22"/><lb ed="R110" n="0156a07"/><persName>佛</persName>土。六趣具足。彼国极乐同居一土。唯有天人二 <lb ed="X" n="0551a23"/><lb ed="R110" n="0156a08"/>趣。地狱。饿鬼。畜牲。修罗。四趣则无。且一<persName>佛</persName>摄化。又 <lb ed="X" n="0551a24"/><lb ed="R110" n="0156a09"/>无邪魔外道壞乱<persName>佛</persName>法。所以天人二趣。俱发菩提 <pb ed="X" xml:id="X62.1195.0551b" n="0551b"/> <lb ed="X" n="0551b01"/><lb ed="R110" n="0156a10"/>道心。纯以莲花化生。一一交接。悉是大乘淸净良 <lb ed="X" n="0551b02"/><lb ed="R110" n="0156a11"/>伴。又天人二趣。交通往来。凡圣二途。圣应时现。与 <lb ed="X" n="0551b03"/><lb ed="R110" n="0156a12"/>此娑婆<persName>佛</persName>唯旷劫一出世者。相去悬殊矣。又况彼 <lb ed="X" n="0551b04"/><lb ed="R110" n="0156a13"/>土众生。功德。智慧。二莊严相。同<persName>佛</persName>菩萨。是谓同居 <lb ed="X" n="0551b05"/><lb ed="R110" n="0156a14"/>一土净。则以上三土。益可晓矣。</p> <lb ed="X" n="0551b06"/><lb ed="R110" n="0156a15"/><p xml:id="pX62p0551b0601">导师。谓引导众生。入<persName>佛</persName>知见。故<persName>佛</persName>称导师。<persName>佛</persName>居西 <lb ed="X" n="0551b07"/><lb ed="R110" n="0156a16"/>方净土。接引此方浊土众生。故复称为接引导师。</p> <lb ed="X" n="0551b08"/><lb ed="R110" n="0156a17"/><p xml:id="pX62p0551b0801">与一切乐。名大慈心。<g ref="#CB15072">拔</g>一切苦。名大悲心。慈悲遍 <lb ed="X" n="0551b09"/><lb ed="R110" n="0156a18"/>摄。与<g ref="#CB15072">拔</g>同时。名大慈大悲心。经云。阿弥陀<persName>佛</persName>。慈悲 <lb ed="X" n="0551b10"/><lb ed="R110" n="0156b01"/>光明。遍照法界。普作覆护。不令坠堕。慈悲愿力。遍 <lb ed="X" n="0551b11"/><lb ed="R110" n="0156b02"/>周法界。普作摄受。不令漏失。阴入界身。遍同法界。 <lb ed="X" n="0551b12"/><lb ed="R110" n="0156b03"/>普令了悟。不令退转。念<persName>佛</persName>者。发圆度之心。念乐土 <lb ed="X" n="0551b13"/><lb ed="R110" n="0156b04"/>之<persName>佛</persName>。则功德巍巍。莊严可遍法界矣。安有娑婆世 <lb ed="X" n="0551b14"/><lb ed="R110" n="0156b05"/>界。不即打开净土。安有愿生净土。而不即往觐弥 <lb ed="X" n="0551b15"/><lb ed="R110" n="0156b06"/>陀也哉。噫因果一向顿圆。总不離乎当念。但在因 <lb ed="X" n="0551b16"/><lb ed="R110" n="0156b07"/>地发此大心。实是廣<anchor xml:id="nkr_note_add_0551b1601" n="0551b1601"/><anchor xml:id="beg0551b1601" n="0551b1601"/>己<anchor xml:id="end0551b1601"/>福量。而在果位证此大心。 <lb ed="X" n="0551b17"/><lb ed="R110" n="0156b08"/>方是普利群機。当念一著。宜防失足。戒之哉。一登 <lb ed="X" n="0551b18"/><lb ed="R110" n="0156b09"/>极乐。入无生忍。即是众生果圆之位。普愿斯人。回 <lb ed="X" n="0551b19"/><lb ed="R110" n="0156b10"/>头猛省。</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0547b0601" to="#end0547b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">芽<note type="cf1">X62n1195_p0547b07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">茅</rdg></app> <app from="#beg0547c1801" to="#end0547c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0547c2101" to="#end0547c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0548a2001" to="#end0548a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">即</lem><rdg wit="#wit.orig">印</rdg></app> <app from="#beg0548a2101" to="#end0548a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">即</lem><rdg wit="#wit.orig">印</rdg></app> <app from="#beg0549b2301" to="#end0549b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><persName>佛</persName></lem><rdg wit="#wit.orig">拂</rdg></app> <app from="#beg0549b2401" to="#end0549b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0549c0101" to="#end0549c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0549c1401" to="#end0549c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">比</lem><rdg wit="#wit.orig">此</rdg></app> <app from="#beg0549c1402" to="#end0549c1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">愿</lem><rdg wit="#wit.orig">顾</rdg></app> <app from="#beg0550c0801" to="#end0550c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0551a0201" to="#end0551a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0551a2001" to="#end0551a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0551b1601" to="#end0551b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0547b0601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X62.0547b06.15" target="#nkr_note_add_0547b0601">芽【CB】，茅【卍续】</note> <note n="0547c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0547c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0548a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548a2001">即【CB】，印【卍续】</note> <note n="0548a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548a2101">即【CB】，印【卍续】</note> <note n="0549b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549b2301"><persName>佛</persName>【CB】，拂【卍续】</note> <note n="0549b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0549c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0549c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549c1401">比【CB】，此【卍续】</note> <note n="0549c1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549c1402">愿【CB】，顾【卍续】</note> <note n="0550c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0551a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0551a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0551a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0551a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0551b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0551b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>